# Lehre und Wehre_St. Louis Missouri_April 1866_S107 # Machine transcription, uncorrected — CHI Digital Archive (demonstration) Die deutsche Bibel vor Luther. 107 zu lehren. Man muß ja dem Pöbel solch kurz Ding immer fürbläuen, als Vater Unser, zehn Gebot und Glauben, und darnach in allen Evangelien und Predigten drauf dringen und treiben: sie lernen dennoch (leider) wenig gnug davon; und wie S. Paulus spricht, kehren sie sich von der Wahrheit zu den Mährlein.“ (Erlang. Bd. XLII, 109. ff.) (Fortsetzung folgt.) ——— »eᷓ̃ AWNW Die deutsche Bibel vor Luther. (Schluß.) Aus der Lübecker Bibel, 1494 gedruckt von Steffan Arndes. Apostel⸗ geschichte, (dat bock der werckinghe der apostele) 17, 15—34. Die Erklärun⸗ gen sind weggelassen. Unde do paulus erer beidede to athene, sin gest wart beweget in eme, wente he sach de stad, dat se ghegheuen was der afgoderie. Darumme he disputerede mit den joden, unde mit den, de heidene ghewest weren, unde nu loueden mit den hoden yn enen god in der synagogen, unde an deme markede dorch alle de daghe to den ghennen, de dat ghehoret hadden. Unde etlike naturlike meystere, de dar navolgheden den leren der epicureer unde der stoy⸗ corum, de disputerden mit eme, unde etlike spreken wat wil desse word⸗ seyer (semini verbius) seggen? Ouer den anderen spreken: „He werd gheseen een perkandegher der nien duuele“, wente he vorkundeghede en ihesum und sine upstandynghe. Unde se grepen ene unde voreden ene to aryopagum, segghende: Moghe wy nicht weden, welke desse nye lere is, de dar wert ghe⸗ secht van dy, wente du bringhest uns etlike nye dinghe in unse oren, darumme wylle wy weten, wat desse nye dynck wellen syn, wente de athener unde de vrommede studenten weren to nouen anderen dynghen gheouet, wen tho horende undo tho segghende ychtes wat nyes. Ouer paulus stund in deme myddele ariopagi unde sprack: Gy manne von athenen, ick see dat gy oueral denere der afghode sint, wente ick vorby ghink, unde sach juwe afghode, yck vand een altare, in deme geschreuen was: „Deme unbekannten gade.“ Den gy unwetende eren, den vorkunddeghe ick juw. God, de dar heft ghemaket desse werlt, unde alle dynck, de dar synt in er, so he is ern god des hemmels unde der erden, he wanet nycht in den tempelen myt der hant ghemaket, noch ock wert he nicht gheeret mit minschlyken henden, dat he yenighes dynghes bederue, so he allen leuendighen ghift dat leuend unde de inghestynghe, unde alle dinck, unde hefft ghemaket uth eneme mynschen alle mynschlyke schlechte to wanende up allem anghesichte der erden, unde uthleggende en de ghesettede tyd, unde de ende erer wanynghe, to sokende god, efte se ene vyllychte han⸗ delnden este vynden, wo wol he nycht is verne van enen vewelyken unser, wente wy leuen, und werden beweghet und synt in eme, alzo etlike juwer poeten spreken, wente wy syn ok synes schlechtes. Hyrumme so wi synt dat schlechte gades, wy scholen nycht achten dat god lyke dynck lyk to syn deme golde unde deme suluer, efte deme stente, edder der kunst der utgrauinge der