# Lehre und Wehre_St. Louis Missouri_Februar 1886_S53 # Machine transcription, uncorrected — CHI Digital Archive (demonstration) Zur Lehre von der Bekehrung. 53 von der durch den vorhergesehenen Glauben bedingten Erwählung etwas ganz anderes ist, als die Lehre der Neueren, wonach das freilich durch die Gnade ermöglichte Verhalten des Nichtwiderstrebens Grund und Bedingung der Erwählung sein soll. Joh. Gerhard schreibt Loci theol. Tom II. de elect. S 175: „Non dieimus eα praevisione fidei esse praedestinatio- nem, sed intuitum fidei ingredi electionis deeretum; inter quas pro- positiones magna est differentia, prior causam meritoriam vel ο- *aρtTrν exprimit, posterior saltem ordinen denotat.“ Der⸗ selbe führt in völlig zustimmender Weise folgende Stelle aus dem Buche Augustin's de praedest. sanct. 17. an: „Elegisse Deum fideles, sed ut sint, non quia jam erant; non credere homines, ut eligantur, sed potius eligi, ut eredant““; cap. 19: „Non quia credidimus, sed ut ere- damus, eligit nos, ne priores eum elegisse dicamur ete. Sed haec et similia opposita sunt semipelagianis sive reliquiis pelagianorum. .. Illis igitur merito sese opposuit Augustinus et, fidem esse electionis causam, negavit; quin etiam, qued in expositione quarundam pro- Positionum ep. ad Rom. scripserat: „Deum elegisse clem in praescientia, aat, qetem sibi orecliturum esse sciverit, illum elegerit illud retractat 1. Retract. c. 23 et de praed. sanct. C. 3. (Joh. Gerh. 1. e. § 166.) Derselbe schreibt: 1. c. § 188: „Proinde electionem hominum ad vitam Deo in solidum Seriptura transscribit, πνιο enνι½m aιiο hνιneινιο pentlet ˙e in Ouristo Junclatum et certo mediorum iεet est ordinatum.“ Quen- stedt sagt von den Ursachen der Prädestination: „CHuνsa movens alia in- terna est, alia externa; interna est gratia Dei mere gratita, excludens omne omnino operum humanorum meritum sive omne id, quod nomine operis vel actionis, sive per gratiam, sive ex viribus naturae factae, venit. Elegit enim nos Deus non secundum opera, sed eεσ mera su gratia. Etiam fides ipsa huc non pertinet, si Spectatun tamqιι²νn con- dlitio, magis vel minus digna, sive per se, sive ex aestimio per volun- tatem Dei fidei superaddito, quod xisrii Rorum decretum electionis ingre- diatur, tanquam causa movens aut impellens Deum ad tale de- eretum faciendum; sed id purae putae gratiae Dei est adscri- bendum. Probatur aece propositio π Hom. H, I5. I6.: Misgerébor, cujas misereor. Non volentis, neque currentis, sedι miserentis Del ést.“ (I. c. P. III. C. 2. s. 1. th. 10. fol. 25. Vgl. „Lehre und Wehre.“ 1881. Juli⸗Heft. S. 302.) Aus den angeführten Stellen geht wohl zur Genüge hervor, wieweit unsere alten Dogmatiker davon entfernt sind, das durch die gratia prae- veniens ermöglichte Verhalten des Menschen (sein Nichtwiderstreben oder wie man es nennen mag) „zum Mitbestimmungsgrunde des schließlichen Heils“ zu machen, da dieselben nicht einmal den vorhergesehenen Glau— ben als die causa movens vel impellens für den Erwählungsrathschluß