# Lehre und Wehre_St. Louis Missouri_April 1912_S155 # Machine transcription, uncorrected — CHI Digital Archive (demonstration) D. Martin Luther. 155 auflöslichkeit der Ehe.“ (32, II. 366.16) Unser Staatswesen erbaut sich nun ganz und gar auf den von Leo als „neues Recht“ bezeichneten und verworfenen Prinzipien. Es respektiert das „objektive“ Recht, nämlich das päpstliche, nicht, gewährt der römischen Kirche auch keine Vorrechte, überläßt ihr weder die öffentlichen Schulen noch die Ehe⸗ schließung, hält fest an der Demokratie und an Denk⸗, Rede⸗ und Preßfreiheit. H. K. (Schluß folgt.) D. Martin Luther. Ein Lebensbild nach den eigenen Aussprüchen Luthers und den Angaben seiner Zeitgenossen. (Fortsetzung.) „Der Papst“, sagt Luther in seiner Auslegung des ersten Buchs Mose,s) „hat die Lehre des Glaubens verdunkelt und gar vertilgt und hat nur lauter scheußliche und seltsame Wunder menschlicher Satzungen hereingeführt, außer daß Gott aus unermeßlicher Güte in etlichen noch ein klein Licht erhalten hat und bleiben lassen. Wie ich noch wohl gedenke, daß mein Vater die Mönche und allen priesterlichen und päpst⸗ 16) Quo modo, ut perspieitur, est respublica nihil aliud nisi magistra et gubernatrix sui multitudo: cumque populus omnium jurium omnisque potestatis fontem in se ipso continere dicatur, conzequens erit, ut, nulla ratione officii obligatam Deo se civitas putet; ut religionem publice pro- fiteatur nullam, nece debeat ex pluribus, quae vera sola sit, quaèrere, nec unam quamdam ceteris anteponére, nec uni maxime favere, sed singulis generibus aequabilitatem juris tribuere ad eum finem, dum disciplina rei- publicae ne quid ab illis detrimenti capiat. Consentaneum erit, judicio singulorum permittere omnem de religione questionem; licere cuique aut sequi quam ipse malit, aut omnino nullam, si nullam probet. Hine pro- fecto illa nascuntur, exlex unius cujusque conscientiae judieium; liber- rimae de Deo colendo, de non colendo, sententiae; infinita tum cogitandi, tum cogitata publicandi licentia. His autem positis, quae maxime pro- bantur hoe tempore fundamentis reipublicae, facile apparet, quem in locum quamque iniquum compellatur Ecclesia.. . Nam ubi cum ejusmodi doe- trinis actio rerum consentiat, nomini catholico par eum societatibus ab eo alienis vel etiam inferior locus in eivitate tribuitur: legum ecclesiastica- rum nulla habetur ratio, Eeclesia, quae jussu mandatoque Jesu Christi docere omnes gentes debet, publicam populi institutionem jubetur nihil attingere.. . . De ipsis rebus, quae sunt mixti juris, per se statuunt guber- natores rei eivilis arbitratu suo, in eoque genere sanctissimas Ecclesiae leges superbe contemnunt. Quare ad jurisdictionem suam trahunt matri- monia christianorum, decernendo etiam de maritali vinculo, de stabilitate conjugii. (33.) 38) 2, 1890.